Oude Tijd

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Met liefs van Valentijn

Valentijn

Heel het land is vandaag een kloppend, vuurrood en blinkend hart want het is Sint-Valentijn, de dag van de verliefden. Op 'verliefd zijn' staat namelijk geen leeftijd. Jong of oud of tussenin, ineens heb je 't te pakken!

Vanwaar de link van Sint-Valentijn met de verliefden? Waarschijnlijk heeft dit te maken met de timing van het feest dat zich situeert in de groeiperiode van de natuur en het begin van de lente. De vogels zouden omstreeks deze tijd beginnen paren en ook de knoppen van de bomen zijn al een heel klein beetje zwanger.

In voorchristelijke tijden vierden onze Keltische voorouders begin februari het feest van Imbolc, waarin men het maagdelijk aspect van moeder aarde en haar terugkeer in de natuur vierde. Veertien februari is een alternatieve datum voor Imbolc en wordt dan 'Old Candlemas Day' genoemd: de dag waarop de zon zich op 15° Waterman bevindt. Later werd dit feest verchristelijkt als Sint-Valentijn. Het geeft te denken dat amper veertien dagen na dit godinnenfeest een mannelijke heilige vereerd wordt, mogelijk refereert dit naar een ouder feest waarop de partnergod van moeder aarde vereerd werd.

In het Oude Rome werd omstreeks veertien februari de Lupercalia, het reinigingsfeest ter ere van Faunus of Pan, gevierd. Op die dag werden jongemannen en maagden door het lot samengebracht. De geliefde kreeg bloemen onder het goedkeurend oog van Juno, de godin van huwelijk en geboorte.

Zeker tot in de vorige eeuw bestond in begijnhoven en kloosters een gelijkaardig gebruik om een beschermheilige voor het hele jaar te loten.

De vroege christenen gaven deze traditie een heilig tintje door ze met het leven van bisschop Valentinus en mogelijk ook met dat van de priester Velten te verbinden. Je zal merken dat beide legenden op een bepaald punt wat ineen grijpen.

Sint-Velten was een Romeinse priester die in de tweede helft van de derde eeuw werd doodgemarteld. De dag voor hij onthoofd werd, stuurde hij een (liefdes)brief naar de dochter van de cipier en ondertekende met 'Je Valentijn'.

Valentinus gaf echter zijn naam aan het feest zoals wij het nu kennen. Hij was bisschop en vermoedelijk ook arts in het Italiaanse Terni en bekommerde zich om de armen, ouderen, lijdenden en gevangenen. Hij zocht hen geregeld op en nam altijd een bloementuil mee. Volgens de legende was hij een toegewijd verzorger van de bloementuin in het klooster waar hij woonde. Aan jonge paartjes die zijn tuin kwamen bewonderen, schonk hij een fraaie bloem als symbool van trouw en genegenheid, zodat zij samen een gelukkig leven zouden tegemoet gaan.

Uiteindelijk werd Valentinus zelf ook opgesloten in de gevangenis, waar hij de dochter van de cipier zou genezen hebben. Op 14 februari 269 stierf hij de marteldood in Rome.